Kullanışlı Aleviler / Alevilik Üzerine Notlar Son

by Gokhan Erdogan

bilet

Hatır Kalsın, Yol Kalmasın

Alevilik, Azerbaycan, İran, Irak, Suriye, Bulgaristan, Yunanistan, Kıbrıs, Romanya, Makedonya gibi çevre ülkelerdeki yerel unsurları, etkileşimleri ve Almanya, İngiltere, Fransa, ABD vb ülkelerdeki diasporasıyla ve de Türkiye’de milyonlarla ifade edilen Alevi nüfusu ile büyük bir sosyal ve ekonomik gücü ifade eder. Bunun yanı sıra Yunus Emre’den, Pir Sultan Abdal’a, Aşık Veysel’e birçok ozanları, özgün kültürüyle Türkiye’nin kültürel yapısını büyük oranda belirleyen bir geleneğe sahiptirler. Bu nedenle Alevi nfusu, kültürü, örgütleri Türkiye siyasetinin tam merkezinde yer almaktadır.

Alevilerin büyük çoğunluğu kendilerini yalnızca Alevi sıfatıyla tanımlamaktadırlar. Buna ragmen bir yanda Sünni Türk devlet öte yanda diğer siyasi hareketler kendi ajandaları ve ideolojilerine göre Alevileri üç tarz-ı siyasetin, üç farklı kimlik inşa sürecinin etkisi altına almaya çalışmaktadırlar. Birbiriyle de etkileşen, nüansları bulunan bu kimlik inşa süreçlerinin her biri, tanımlar kısaca şöyle özetlenebilir; 1) Aleviler Türktür 2) Aleviler Kürttür 3) Aleviler Müslümandır. Her biri Alevilerin aslında eski Türk, Kürt ya da İslam geleneklerinden kaynaklandıklarını ve parçaları olduğunu iddia etmekte ve bu iddia üzerinden Alevi toplumunu kendi kurdukları tarihi, ideolojik bir kimliğe doğru asimile etmeye çalışmaktadırlar. Alevi sivil toplumunun da genel eğilimlerini veren bu üç tarz-ı siyaset kendi siyasetlerini Alevi toplumuna taşımakta oldukça başarılı olmalarına rağmen Alevi toplumunun problem ve ihtiyaçlarını görme ve dillendirme noktasında o oranda başarsız olmaktadırlar. Bu anlamda Aleviliğin temsili, sesi gasp edilmiş bulunmaktadır.

Bir kimlik olarak Alevilik

Modernist yaklaşıma göre Millet ve Milliyetçilik kavramları insanlık tarihinin bütün safhalarda insana içkin olarak varolmamış, Fransız devrimi ve sanayi devrimi döneminde ortaya çıkmış yeni kavramlardır (Gellner 1981). Sanayi devrimi sonucu üretim teknikleşip merkezileşirken toplumsal yapı da bu üretimi sürdürecek biçimde dil ve kültür anlamında standartlaşmaya başlıyor. Feodal üretim tarzının parçalandığı ve dinin toplumsal rolünü kaybettiği dönemde ortaya çıkan boşluk, bu sefer “milliyetçilik” ile doldurulmaya başlanmıştır (Benedict 2006). Henüz Türk ulusunun inşa edilemediği dönemde Yakup Kadri’nin Yaban romanında Anadolu’yu gezen bir aydın tipi, köylüye Türk olup da nasıl Mustafa Kemal taraftarı olmadığına dair çıkışırken köylünün cevabı “Biz Türk değiliz ki beyim… Biz İslamız, elhamdülillah… O senin dediklerin Haymana’da yaşar. (Karaosmanoğlu 1936)” biçiminde olmuştur. Benzer bir biçimde araştırmalara göre Alevilerin de büyük çoğunluğu (Akkiraz 2012), (K. Fırat 2005) kendilerini millet denilen yeni ve Anderson’un ifadesiyle “hayali cemaat” üyelikleriyle değil kadim “Alevi” kimlikleriyle tanımlamaktadırlar. X’i Alevilik dışında Türk, Kürt, İslam vb herhangi bir kimlik olarak düşünürsek süreç “Alevi”den “Alevi x” e oradan “x Alevi” ye en sonunda sadece ”x” dönüşecekleri bir biçimde gelişmektedir. Baskın olan Alevi kimliği ile sahip olunan ya da olunmasi istenen ikinci bir kimliğin yer değiştirmesi için gösterilen baskı ve çabalar suretiyle kısmi ya da bütün bir asimilasyon görülmektedir.

Aleviliği çoklu tanımlamak

Osmanlı’dan günümüze Alevi toplumu üzerinde süren yoğun baskı, asimilasyon politikaları ve şehirleşme bir eşitsiz gelişim sürecinin parçası olarak Alevilerin geleneksel örgütlenme modelllerini dağıtmış, kitleyi büyük ölçüde atomize etmiştir. Bu süreç, cenaze törenleri gibi bir çok başlıkta asimilasyona neden olmuş olmasına rağmen öte taraftan da Alevi toplumunda merkezileşmenin, tekleşmenin olmaması yerel özelliklerin, çeşitliliğin kaybolmamasını da sağlamıştır. Sünni toplumu ise Osmanlı’da Halife sıfatıyla padişah tarafından temsil edilmiş, Cumhuriyet döneminde ise Diyanet tarafından merkezi olarak devlet bütçesi ve kadrolarıyla tepeden aşağıya doğru bir kimlik olarak inşa edilmiştir. Günümüzden bir örnek vermek gerekirse Başbakan Yardımcısı Bekir Bozdağ; “Diyanet İşleri Başkanlığı kalkar veya kaldırılırsa, bu milletimize yapılmış en büyük kötülük olur. İnsanlarımızın ayrışmasına yol açar. Cami, cami bölünmesine neden olur (NTV 2013)” Tespitinde bulunmaktadır. Bu tekçi devlet zihniyeti, Alevi açılımı boyunca ve sonrasında sürekli olarak bir tanımlanma dayatması ile yaklaşıyor, süreci çıkmaza itiyordu: “Ama Alevilik bir dindir deniliyorsa bunu çıksınlar müşterek olarak açıklasınlar. (R. T. Erdoğan 2012)” Alevi önde gelenlerinin bir bölümü, eşit yurttaşlık, düşünce ifade özgürlüğü çerçevesi üzerinden konuyu tartışmak yerine iktidarın kendilerini itelediği makasta Aleviliğin ne olduğunu dünyanın çeşitli bölgelerinde yaşayan farklı Alevi topluluklarının kendi kararlarına bırakmak, çoklu tanımlamanın mümkün olduğunu ifade etmek yerine, tekçi bir tanımı tartışmayı seçtiler.

Dört Kapı, Kırk Makam ve bir sandalye…

Abdal MusaAlevi toplumunun geleneksel yapıları çözülürken kentleşen Aleviler yeni örgütlenmeler altında buluşmaya çalıştılar. Fakat köylerden çıkan Aleviliğin şehirde güçlü siyasi hareketlerin hegemonya alanında bağımsız bir örgütlenme gerçekleştirmesi kolaylıkla mümkün olmayacaktı. Birçok Alevi örgütü kurulacak fakat bunlardan bir çoğunun önceliği Alevilik, Alevi toplumunun ihtiyaç ve sıkıntılarından olmaktan çıkacak çeşitli siyasi hareketlerin bölge / alan kapatma üye devşirme vb amaçlarına hizmet edecekti (Devrimci Alevi Komitesi 2012). Yazı boyunca örneklerini vereceğim bu kuruluşların ister başlangıçtaki amaçları Alevi toplumunu manipüle etmek olsun ya da olmasın, diğer toplumsal gruplarla girdikleri müttefiklik ilişkilerinin görünen sonucu kurdukları ilişkiden faydayı Alevi toplumu görmemiştir. Böylece Alevilerin örgütleri olmaktan ziyade devletin, siyasi hareketlerin Aleviler içindeki örgütleri/uzantıları durumuna dönüşmüşlerdir.

Günümüz siyasetinin temsili yapısı ile Alevi toplumunun kurumsal temsili arasındaki boşluk çeşitli kişilerin farklı farklı siyasetlerle müttefiklik ilişkileri içinde kendilerini temsilci olarak kurmalarıyla fiili olarak doldulurulmaya çalışılmaktadır. Bir gelenek ya da demokratik temsille ilişkisi olmadan genelde bir kurum içinden fakat kurum kimliğinden ziyade kişi olarak kendilerini öne çıkarmaya çalışan bu “temsilcilerin” iktidara ve siyaset alanındaki diğer aktörlere alışıldık diplomasi olanaklarını sağladıkları açıktır fakat bu şahışların Alevi kültürü, toplumu içinde yerleri oldukça tartışmalıdır. Asimetrik güçlerin etkileşiminin söz konusu olduğu Aleviler ve devlet/siyaset ilişkisinde temsiliyetin yani muhatabiyetin hatta “kahraman” ın asimetrideki güçlü taraf olan devlet/örgüt tarafından açık ya da kapalı belirlendiğini görüyoruz. Ergenekon dava sürecinde Alevilik konusunda Dersim’de soykırım olup olmadığından, Atatürk’ün rolüne devletin tüm kırmızı çizgilerine riayet eden bir kişi olan eski ABF genel başkanı Ali Balkız’a suikast planı (Yurdakul 2009) ortaya çıkmıştır. Fakat bu planla hedeflenenin sadece makbul bir Aleviyi ortadan kaldırmak mı, yoksa makbul bir Alevi kahramanı yaratıp arkasında makbul bir siyaset örgütlenmesi mi olduğunu halen karanlıktadır.

Aleviler ve üç tarz-ı siyaset

“Kızılbaş eşittir Türk’tür”

Bu yazı dizisinin bir önceki bölümünde ele aldığımız Cem Vakfı ve yeni “sözde” Alevi dernekleri de bu sürecin örnekleridir. Süreç “sözde” Alevi derneklerinde olduğu gibi sadece muhattabın devlet tarafından tepeden kurulmasıyla gerçekleşmemekte aynı zamanda kişiler, kurumlar aktif şekilde devlete ya da kendi istikballerini gördükleri çeşitli siyasetlere Aleviliği kimi zaman soft power, kimi zaman yedek kuvvet olarak paketleyip pazarlamaktadırlar.  Bölgesel yumuşak güç paketlemesinin örneği olarak, “sözde” Alevi derneklerinin ortaya çıkmasıyla devletli pozisyonunu kaybetmiş Cem Vakfı Genel Başkanı İzzetin Doğan, Türkiye’nin Balkan politikalarında Alevilerin Türkiye Devleti için kullanım değerini şöyle ifade ediyor; “Oysa son 35 yılda Türkiye’de Laik Devlet sisteminin fiilen çökertilerek Devletin Sünni bir görünüm kazanması ve uygulamada Devletin Aleviliği dışlar görünmesi, Türkiye’nin bu bölgelerdeki nüfuz, yarışında sahayı İran’a kaptırması tehlikesini beraberinde getirmiştir. (Doğan)” TRT’de yayınlanan “Bir Nefes Balkan (TRT 2010)” belgeselinde de görebileceğimiz gibi bölgedeki Alevi nüfusu Türkiye Devleti’nin ilgi alanındadır. Edirne Cem Vakfı’nın internet sitesinde yer alan Mürsel Bali Sultan Törenleri’ne dair habere baktığımızda Cem Vakfı’nın Balkan “açılımına” devletin, Türkiye içinde hiçbir etkinlikte görülmeyecek ilgisi göze çarpmaktadır.

“Ruşenler köylülerinin düzenlediği “Mursal” Kurbanı 11 Kasım Pazar günü Seyyid Ali Sultan Dergâhı yakınlarındaki      Mursal Sırtı’nda gerçekleşti. Seyyid Ali Sultan’ın oğlu Mursal Bali’yi anmak için düzenlenen kurban etkinliğine Edirne Valisi Hasan Duruer, Edirne Belediyesi Başkan Yardımcısı Ertuğrul Tanrıkulu, Edirne Borsası Başkanı Mustafa Yardımcı, Edirne MüftüsüÖmer Taşçıoğlu, Cem Vakfı Edirne Şubesi Başkanı Mustafa Çetin, T.C. Dışişleri Bakanlığı Edirne Temsilcisi Metin Kılıç, Edirne Vali Yardımcısı Abdullah Aslaner, Edirne-Süloğlu Kaymakamı Serhat Kahraman, Edirne İl Jandarma Alay Komutanı Albay Selman Kömürcü, Edirne İl Emniyet Müdürü Cemil Ceylan, Edirne İl Milli Eğitim Müdürü Hüseyin Özcan Hastaneler Birliği Genel Sekreteri İlhan Açıkgöz, Kültür Turizm Edirne İl Müdürü İrfan Özcan, Edirne Çevre ve Şehircilik İl Müdürü Sami Öztürk,  Edirne Valiliği Özel Kalem Müdürü İbrahim Tarancı, Cem Vakfı Halkla İlişkiler Başkanı Ayhan Aydın, Güney Bulgaristan Alevi-Bektaşi Derneği Başkan Yardımcısı Merdenur Recep,  T.C. Gümülcine Başkonsolosu Osman İlhan Şener, Gümülcine S.Müftüsü İbrahim Şerif, Batı Trakya Azınlığı Yüksek Tahsilliler Derneği Asbaşkanı Osman İsmail, Kozlukebir Belediye Başkanı İbrahim Şerif, Kozlukebir Belediyesi “Toplumsal Hareket” Başkanı Saadettin Şakir Hüseyin, Seyyid Ali Sultan Dergâhı Koruma Vakfı Başkanı Ahmet Karahüseyin, Seçek Azınlık Eğitim ve Kültür Derneği Başkanı Ali Pencal’ın yanısıra kalabalık bir soydaş topluluğu katıldı. (Trakya-Alevi)

Ulusalcı Aleviler içinde tüm oyuncular İzzettin Doğan gibi güçlü oyun kurucu aktörler değillerdir. Örneğin, 2001 yılındaki “Alevilik bir sınıf değildir ki, onun partisi olsun. (Balkız, Milliyet Gazetesi 2001)” Beyanının aksine Ali Balkız, Aleviler yeknesak aynı siyasi görüştelermiş ve bu bir siyasi parti ile temsil edilebilinir gibi, Alevi Bektaşi Federasyonu’nun o dönem ki başkanı sıfatıyla  “Alevi partisi” kurma çalışmaları içinde yer aldı (Sevimay 2009). Federasyon bileşenlerinin bir kısmının (Üstündağ 2010) (PSAKD 2009) parti kurma çalışmasına destek vermediği gibi, ABF hukukunun da Genel Başkanın bu sıfatla, böyle bir çalışma yürütmesine izin vermediği yönünde itirazları olacaktı (Eser, Nurhak Dağı 2009). Buna rağmen federasyon bileşenlerinin görüşlerini dikkate almadan, monolitik temsiliyetçi, dini bir parti kurma girişimiyle kendisi ve arkadaşları adeta topluca milletvekilli olma şansı yakalayacaklardı. Bu süreçten umutlu olduğu dönemde Ali Balkız, “CHP rozetlerini çıkarıp atmadıkça kurtuluş yok (Balkız, Alevi Haber 2009)” demesine karşılık kısa bir süre sonra 2011’de Alevi Bektaşi Federasyon’u genel başkanlığından istifa ederek genel seçimlerinde CHP milletvekilli aday adayı olacaktı. Anlaşılacağı üzere Ali Balkız’ın “Cemevleri serbest olsun, türban yasaklansın”, “[Aleviler göre] Hz. Ali, Mustafa Kemal Atütürk olarak zuhur etti (Balkız, Bugün 2008)” , “Alevi Halkının derinden bağlı olduğu; İstiklal Marşı, Bayrak, Vatan ve Mustafa Kemal Atatürk gibi ortak değerler (Balkız, ABF 2010)” gibi ifadeleri CHP aday adaylığından milletvekilliğine taşınmasına yeterli olmadı. Yazının ilerleyen kısmında Ali Balkız’ın ifadelerindeki Alevilerin değerlerini federasyonunun en büyük bileşenlerinden Pir Sultan Abdal Kültür Derneğinin basın açıklamalarına baktığımızda göremeyecek olmamız da Balkız’ın siyasi kolaycılığının bir örneği olacaktır.

Alevi sivil toplum kuruluşlarını, önde gidenlerini araştırırken çoğu kez “isim benzerliği mi?” sorusunu kendinize sorduracak kadar hızlı siyasi değişim yaşadıklarını görmekteyiz. Türkiye siyasetinde olmayan değişimi, dönüşü açıklama, hesap verme alışkanlığı, Alevi kuruluşları ve önde gelenleri için de geçerli görünmektedir.

“Demek ki, ocakzade dedeler ya da büyük şeyhler ve babaların hepsi Türk soyludur. Türklerin genlerine yeryüzüne gelişleriyle birlikte “ulus olma bilinci” işlenmiş ve Oğuz Ata’dan gelen töre değişmez yasa haline gelmiştir. …. Okullarda ana dil Türkçe yerine İngilizce eğitimi ve öğretimi yapılması en büyük ihanettir. Buna ilaveten küreselleşme ile birlikte son dönemde “Türk Irkını Melezleştirme Yoketme” planları… süreç içinde Kürtleşmişlerdir…. Kızılbaş eşittir Türk’tür…. Bugün “Eline Beline Diline Sahib Olmak” düsturunun ulusal siyasal bilinçdeki adı; “Ulusal Devlet’e Ulusal Dil’e, Ulusal Tarih’e sahib çıkmaktır.” ” (Kenanoğlu ve Onarlı, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi Gazi Üniversitesi 2002)

Türklerin doğuştan kimi üstün özelliklere sahip olduğu, “ırk”ın korunması gerektiği, Kızılbaşların hepsinin Türk olduğu gibi pür resmi tarih ve ari ırkçılıkla karşılaştığımız bu metnin sahibinin adını daha sonra Yüzleşme Derneği’nin çıkardığı “Resmi Tarihle Yüzleşiyoruz (Yüzleşme Derneği 2012)” kitabının yazarları arasında da görebiliyoruz. Yazar, Halkların Demokratik Kongresi Genel Meclis üyesi (HDK 2012), Alevi Bektaşi Federasyonu Eski Başkan Yardımcısı (Birgün 2010), Hubyar Sultan Derneği Başkan Yardımcısı Ali Kenanoğlu’dur. Kenanoğlu şu sıralar kendini şöyle ifade ediyor; “Alevilerin dışında hiçbir siyasal parti içinde çalışmam olmadı. Ama bakış açım duruşum siyasi tercihlerim hep soldan yana olmuştur. Soldan yana derken kendini sol gösterip de etnik köken anlamıyla milliyetçilik yapan soldan yana değil, gerçekten sol değerleri savunan soldan yana olmuşumdur. (Kenanoğlu, Alevi Haber Ajansı)” Yukarıda alıntılarla yer verdiğim metnin ikinci yazarı, İsmail Onarlı’nın Cem Radyo’ya verdiği söyleşide Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi’nde Türk ırkçısı ifadeler kullanmasına rağmen Cem Radyo’da bir anda farklı bir ideolojik ve etnik kimliğe büründüğünü görüyoruz. “Ben kendimden başlarsam birçok ırkın karışımıyım, elimizdeki ve arşivdeki belgeler böyle yazmaktadır: Türk, Arap, Zaza, Kürt bilinenler ya “Anadolu Kimliğim” oluşmuştur. (Aydın, Cem Radyo 2000)”  Bir başka yerde; “Türkiye nüfusunun %70’i “kafatasçı Irkçı ve İslam Şeriatçısı” bir kültüre sahiptir (Onarlı 2001)ifadesine de rastladım.

Bir uçta CHP’nin diğer uçta daha küçük ulusalcı sol partilerin Alevilere bakışı ise hemen hemen birbiriyle aynı çizgidedir.  Yazının ikinci bölümünde CHP’nin Cumhuriyet’in kuruluş dönemindeki politikalarını ele almıştım. Bugün ise CHP, ancak seçildikten 330 gün sonra (TVHABER 2011) “Alevi” kelimesini kullanabilen bir Genel Başkan’a sahiptir. Dersim soykırımı ve suçluları bugün hale CHP’nin savundukları arasındadır. Bu minvalde bu değerlere, ilericiliğe dair Kaypakkaya’nın çözümlemesi halen geçerliliğini korur görünmektedir; “Kürt isyanlarının yeni Türk devleti tarafından vahşice bastırılmasını ve peşinden yapılan kitle katliamlarını feodalizme karşı yönelmiş ‘ilerici’, ‘devrimci’ bir hareket diye alkışlayanlar, sadece ve sadece iflah olmaz hakim ulus milliyetçileridir… (Kaypakkaya 1971)” Günümüzdeki kaynaklara göre Dersim soykırımının bir isyan sonucu gerçekleştiği tartışmalıdır fakat Dersim soykırımına dair “ilerici” yaklaşım dün olduğu gibi bugün de Kaypakkaya’nın tarif ettiği çizgiye denk düşmektedir. CHP 1938’deki Dersim Soykırımını halen savunmakta (Öymen 2009), örnek bir uygulama olarak göstermektedir. CHP Grup Başkanvekili Akif Hamzaçebi, Seyit Rıza’ya dair iadeyi itibar tartışmalarında işi hakarete vardırmış “olmayan itibar iade edilemez” (Çebi 2012) demiştir.

Dersim soykırımına dair tarihsel TKP o dönem ki tavrından ötürü özür (Yağcı 2011) dilemişse de yeni TKP takip edebildiğim kadarıyla böyle tavır yerine mirasını sahiplendiği partinin o gün isyanın bastırılmasını ilerici gören ifadesinin bugün soykırıma uğrayanları gerici olarak niteleyerek tekrarlamaktadır: “Dersim isyanı ve isyanın sembol ismi Seyit Rıza Türkiye ilericiliğinin mücadele tarihinin bir parçası olarak görülemez(Yaşlı 2011)” ifadesiyle soL dergisi yazarı, Türk Solu dergisini “Bu anlamda köylü kırmalarını doğrayan Hızır Paşa acaba sosyalizmin ön koşullarını mı yaratıyordu(G. Fırat, Türk Solu 2009)” sorusuyla ifade ettiği “ilerici” çizgisiyle bütünleşiyordu. Gerek TKP gerek diğer ulusalcılar için olsun Alevilik, dini kimliğinden, kendi taleplerinden sıyrılarak pratikte sadece fiziki güce sahip bir kitleye indirgenmektedir (Kılıçer 2012). Bu grup için de Cemevi bir ibadethane değil bir diyanet görevlisinin ifadesindeki gibi “cümbüş evi”dir. “Solun uzattığı ele tutunan ve konser salonu, tiyatro sahnesi, sergi salonu, okuma odası, kütüphane, etüt merkezi, konferans salonu, sohbet odası, dans salonu, dayanışma evi, mahalleli buluşma noktası, aşevi olabilen cemevinin ibadethaneye indirgenmesi açık bir gerileme anlamı taşır. Bu halkçı ve ilerici işlevlerin ibadethaneye sığması mümkün değildir. İbadetheneye sıkıştırıldığında diğer yönleri ayazda kalacak bir Alevilik, asimilasyona karşı savunmasız da kalır.” (Güler 2011) Milyonlarla ifade edilen nüfusunu, kadim geleneğini, yüzyıllarca süren varoluş mücadelesine saygı duymadan 0.14’lük (Hürriyet 2011) oy oranı ve tepeden modernist yaklaşımla Aleviliğin kendi kazanımlarını “solun uzattığı ele” bağlamak gerçekten kendini dev aynasında görmek olsa gerek. Alevilik ibadethanelere “sıkıştırıldığında” sanki yüzyıllarca Türkiye solunun gölgesinde asimilasyondan korunmuş gibi sol’un desteğinden mahrum kalacağı ve böylece “savunmasız da kalacağı” düşüncesi de aynı ruh halinin sonucudur. Dersim soykırımı konusunda, Türk Solu dergisi ise bir adım daha ileri gidip “Dersimliler devletten özür dilesin (G. Fırat, Türk Solu 2011)” kapağıyla 344. sayısını çıkaracaktı. Bu çizginin bir başka ucu olan Aydınlık Gazetesi konu Alevilik olunca Akit Gazetesi çizgisine düşüp Yalçın Küçük’ün “mum söndü” iftirasını içeren yazısını bile yayınlayabilmektedir (Küçük 2011). Aleviler, siyasi bir müttefik olmanın haricinde kendi taleplerini dillendirdiklerinde ise bu çevreler tarafından kolaylıkla gericilikle itham edilmekte ve dışlanmaktalar.

DTK Alevi Konferansı

DTK Alevi Konferansı 2013 – http://dersimnews.com

“Alevi toplumunun büyük bölümü Kürttür”

Birileri Aleviler Ortaasyadan gelmiş, Şaman kökenlidir derken diğer taraftan Abdullah Öcalan’ın Kürtlerin Ziya Gökalp’idir (Küçükaydın 2008) dedidiği İsmail Beşikçi  televizyonda seyrettiği bir programı kanaate varmakta yeterli görüp, “Alevilik İslamiyet’ten önce Mezopotamya’da yaşayan bir inançtır. Zerdüşt kökenli bir inançtır” diyebilmektedir (Beşikçi, GomanWeb 2006). Ankara Eski HADEP il başkanı olan, Pir Sultan Abdal Kültür Derneği genel başkanlığını yürüten Kemal Bülbül (PSAKD 2006), Alevilerin aşina olduğu “Aleviler Türkmendir” tezini kendi siyasetine uygun olarak ters çevirerek “Alevi toplumunun büyük bölümü Kürttür” ve “Maraş, Alevi inancı ve Kürt kimliğine karşı yapılmıştır” tezlerini ileri sürmektedir (DİHA 2012). Bülbül’ün geçtiğimiz yıl PKK ve KCK tutuklu ve hükümlülerinin başlattığı cezaevlerindeki açlık grevlerine (CNN Türk 2012) dair Alevi toplumuna hitaben, “Cezaevlerinde bulunan inançsal anlamda da bizi temsil edenler için Alevi toplumunu Yass-ı Kerbela orucunu üç gün öne almaya ve bu canlarla dayanışma için oruç tutmaya davet ediyorum” biçiminde bir bildirisi yayınlandı. İfadedeki bizi temsil edenlerin kim olduğu ve nasıl bir temsiliyetleri olduğu, “biz” in kimleri kapsadığı açık değildir. Tüzüğünde “Çalışmaları ırk, dil, inanç, cinsiyet ve siyasal görüş ayırımı gözetmeden sürdürür(PSAKD 2011)” yazan derneğin genel başkanı Bülbül, Alevilerin Pirleriyle, Türkiye siyasetinin çeşitli kanallarındaki siyasi aktörleri aynı düzlemlerdelermiş gibi bir arada sıralamaktan da çekinmemektedir; “Hacı Bektaş’a, Hallac-ı Mansur’a, Nesimi’ye, Şeyh Bedrettin’e inananlar ve onların ardılları olan Denizlere, Mahirlere, İbrahimlere, Mazlumlara inananlar…” (Bülbül, Fırat Haber Ajansı 2012) (Bülbül, soL 2012) Bu ardıllığı hangi kıstaslarla ve ne cüretle koyduğunu anlamak gerçekten zor. Bir takım Alevi derneklerinin bildirilerinde, kimi yöneticilerinin konuşmalarında Alevi Pirleri ile Türkiye solunun önde gelen isimlerini bir arada anılması oldukça alışıldık bir durum haline geldi.  Bir Alevinin sağcı da olabileceğini düşünerek örneğin Kemal Bülbül’ün bildirisini “ve onların ardılları olan Abdullah Çatlı’lara, Muhsin Yazıcıoğulları’na… ” biçimde değiştirsek sanırım siyasetin ne oranda Alevi değerlerinin içine karıştırılmaya çalışıldığı daha çarpıcı bir halde gösterebilirim. Bülbül bu yaklaşımıyla, hem siyasi aktörleri mistifiye etmekte, siyaseti ona, buna “inanlar” olarak tanımlamakta hem de öte yandan Alevi Pirlerini, günlük siyasetinin aracı, meşrulaştırıcı temeli haline getirmektedir.

Kürt hareketi kendi siyasal birikim, örgütlülüğü geliştikçe kendi dışındaki topluluklarla ilişkileri de daha açık konumlar almakta. Diyarbakır Bağlar’da bir Cemevi açılmıştır (Bağlar Belediyesi 2011), BDP Alevi Çalıştayları düzenlemekte (İMC 2012), ayrımcılığı karşı meclis araştırmaları istemektedir (ANF 2013). Öte yandan  KCK İnanç Komitesi Ramazan ayı dolayısıyla yayınladığı bildiride, Türk Diyaneti  gibi “üzerinde ezan-ı serif okunan topraklar” (ANF 2012) ifadesiyle islami fethin sembollerini kullanmakta sakınca görmemektedir. Hürriyet Gazetesinin logosundaki “Türkiye Türklerindir” ifadesinin ideolojik olarak aynısı yazımsal olarak tam tersi olan “Kürdistan Kürtlerindir.” (Demirtaş 2012) ifadesiyle de Kürt olmayan Alevilerin ve diğer gurupların varlığı kolaylıkla unutulabilmektedir. Kürt hareketinin Aleviliğe bakışı birçok noktada “Tersinden Kemalizm” olarak özetlenebilecek noktadır. Devlet nasıl kendi Alevisini yaratıyor, öne çıkarıyorsa Kürt hareketide de aynı çizgi vardır. Kürt hareketi tarafından öne çıkarılmış isimlerden olan Kemal Bülbül, bir Alevi dernek yöneticisi olarak ne şekilde kendinde hak bulduğu bilinmez fakat Alevi toplumunun varoluş mücadelesini, kendi sorunundaki söz hakkını ve sorumluluğunu “BDP’ye Alevi sorunu sorumluluğu veriyoruz. (Bülbül, Yüksekova Haber 2012)” ifadesiyle bir siyasi partiye kendince devretmişti.  Fakat bu devirdeki eli çabukluktan bir sonuç alınmayacağı kısa sürede anlaşılmış olacak ki 2-3 Şubat 2013’te Diyarbakırda once 1.Alevi konferansı adıyla düzenlenmiş sonra ismi 1.Kürdistan Alevi Konferansı olarak çevrilmiş bir konferansı düzenlendi. Konferans sonuç bildirgesine baktığımızda Kürt hareketinin de tıpkı AKP gibi mevcut Alevi sivil toplum ve temsilcilerini görmezden gelerek ‘Mezopotamya Alevi Birliği’ adıyla kendisiyle daha organik “sözde” Alevi dernek ve federasyonları kurma yoluna girdiğini görüyoruz (Evrensel Gazetesi 2013). Bu sefer Alevi toplantılarında ve Cemevlerinde görmeye alışık olduğumuz Atatürk portreleri yerine PKK kurucularının portrelerinin (Gündük 2013) yer aldığı bu konferansın sonuç/karar bildirisinde ise PKK kurucusu “Sakine Cansız Alevi Kadın Akademisi kurulması.”  kararının alındığını görüyoruz. ABF birleşenlerinden biri olan Alevi Kültür Dernekleri Genel Başkanı Engin Gündük’ün ifadesiyle konferans (kongre?) “Alevilerden ziyade Kürt siyasal hareketinin ihtiyaçlarına dönük bir organizasyon özelliğini taşıdığı görülmüştür. (Gündük 2013)

“Hiçbir Alevi Aleviliğin din olduğunu iddia edemez” 

Yazının ikinci bölümünde Alevi toplumuyla ilişkisi olmayan Alevilerin kendilerini temsilini engellemek, söz haklarını çalmak ve makbul bir Alevi kimliği yaratma doğrultusunda toplumu asimile etmeye görevlendirilmiş görünen “sözde” Alevi dernek ve federasyonuna değinmiştim. Abant Platformu toplantılarını düzenleyen Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı Onursal Başkanı Fethullah Gülen (Fethullah Gülen Resmi Sitesi 2004), (Gülen , GYV 1994) “Dersimli Alevilerin dini yoktur (Gülen, Youtube)” derken Abant Platformu yönetim kurulu üyesi Ali Bulaç Alevilere adeta aba altından sopa gösterircesine “Alevi Sempozyumunda” “Alevilerin her ağızlarını açtıklarında önce iyi – doğru insan olmak lazım demeleri de doğru değildir; iyi ve doğru insan olmak için, önce Müslüman olmak gerekir. (Eser, DABF)” diyordu. Platformun bir diğer yönetim kurulu üyesi “Alevilerin Kemalizm’le imtihanı” yazarı, Dersim araştırmacısı, Yüzleşme Derneği kurucusu Cafer Solgun (Abant Platformu) ‘u ise “önce Müslüman olmak gerekir” mesajını almış olsa gerek “Kendimi teolojik konularda yeterli görmüyorum.” ifadesinden sonra “Alevilerin namaz kılmak, hacca gitmek gibi İslamiyet’in bazı gereklerini yerine getirmekten imtina ettikleri bilinen bir durum. Bu, İslam tarihindeki bilinen ayrışmada Hz. Ali ve Ehl-i Beyt’ten yana tutum almalarıyla ilgilidir(Bayraktar 2010)” Solgun, kendisinin de ifade ettiği yetersiz teolojik bilgisine karşın Aleviler ve ibadethaneler başlığında, “Cemevi, Aleviler için ibadet mekanıdır. Aleviler camiye karşı değillerdir. Camiye gitmeyişlerini Hz. Ali’nin namaz kılarken camide şehit edilmesi ve “Emevi İslamı” olarak adlandırdıkları dönemde camilerde Ehlibeyt’e küfür edilmesi ile gerekçelendirmektedirler(Fars Haber Ajansı 2012)” Aleviler, Alevilerin kendini nasıl tanımlayacakları konusunda ise Türk Sünni devlet tezleriyle gayet parallel ve cesur bir ifadeyle “Hiçbir Alevi Aleviliğin din olduğunu iddia edemez (Solgun, Gerçek Hayat 2012)” demektedir. Sivas katliamından elini yıkamak isteyen bir kesimin, “her iki olayda da bölücü terör örgütünün parmağı (TRT Türk 2012)” olabileceği üzerine Sivas ve Başbağlar katliam dosyalarını birleştirdiği şu günlerde Solgun’un ifadelerinden de gördüğümüz yeni “Resmi tarihin” eskisiyle bir farkının sadece “Atatürk’ün resmi cemevinden kalkacak (Düzel 2011)” olması gibi görünmektedir.

Pir: “Ey talipler bu bir uzak yoldur, gelemezsiniz! Gelme gelme, dönme dönme! Gelenin malı, dönenin canı! Bu yol demirden yay, oddan gömlektir giyemezsiniz, gidiniz!” Musahiplik Töreni (Kaygusuz)

Yüzyıllar boyunca devlet baskısı altında yaşamış, izleri sürülmüş, katliamlara uğramış Alevilerin kendilerini, inançlarını korumaları ancak yukarıda alıntıladığım törendeki Pir’in ifadelerinde görüldüğü gibi içlerinde bulundukları durumun zorluklarını kavramaları ve ona göre Cem’lerini cemaatlerini biçimlendirmeleriyle mümkün olmuştur. Günümüzde Alevilerin örgütlenmeleri de, karşılarındaki asimilasyoncu güçlerin taktikleri de değişmiştir. Dünün koşullarına karşı kendini koruyabilmiş Alevi geleneği, bugünün koşullarına kendini uyarlamakta, hazırlamakta oldukça zorlandığı görülmektedir.

Yıllar yılı CHP geleneğiyle, Mustafa Kemal ile aralarına mesafe koyma gereksinimi görmeyen, Cemevlerinde Hacı Bektaşı Veli’nin, Hz. Ali’nin resimlerinin yanına dini bir figurmüş gibi Atatürk’ün resmini koyan Alevi derneklerinin hergün Dersim soykırımına yeni belgelerin, Mustafa Kemal’in (Kılıç ve Örer 2011), İsmet İnönü’nün (Radikal Gazetesi 2013) imzalı belgeleri yayınlanırken içine düştükleri çıkmaz ortadadır. İçine düştükleri bu çıkmazın, Alevi toplumuyla, değerleriyle herhangi bir siyasi figürü ilişkilendirmeye çalışanların önünde örnek olarak durması gerekir.

Bir örnek vermek gerekirse, Ali Balkız, ABF Genel Başkanı sıfatıyla Milliyet gazetesine verdiği röpörtajda Dersim soykırımıyla Atatürk’ün bağlantısını “Bunu tarihçilere sormak lazım (Sevimay 2009)” diyerek geçiştiriyordu. Dersim’de yaşanılanların katliam mı soykırım mı olduğu sorusunu ise hukukçulara, tarihçilere bırakmıyor ve soykırım olmadığı şeklinde cevaplıyordu. Parti kurma çalışmalarını anlattığı röportajda, bu cevabın ne 1948’de BM tarafından kabul edilmiş Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi’nedeki (BM 1948) soykırım tanımına, ne arşiv belgelerine, ne de ABF birleşenlerinin genel kaanatine dayanmadığı açıktır. Açık olan yeni resmi ideolojinin kırmızı çizgisinin katliamdan, soykırıma taşınmış olduğu ve bunun makbuliyet için bir eşik çizgisi olduğudur.

Dersimin Kayıp Kızları

Dersimin Kayıp Kızları

2012 yılında Pir Sultan Abdal Kültür Derneği Genel Başkanı sıfatıyla Kemal Bülbül, iki tırnak içinde kullandığı Ermeni soykırımı konusunda “Bu anlamda Türkiye, ABD ve Avrupa’da iki de bir de Ermeni Halkı’nın acılarını kirli politikalara alet etmek “Tedip, tenkil ve tehcirin” bir başka biçimde sürdürülmesinden başka bir şey değildir. (Bülbül 2012)” biçiminde açıklama yapıyordu. Ulusalcı tezleri tekrarlamadan önce temsil edilmeye çalışılan toplumun koşullarını kavramak ve yakın gelecekte önünde duracak problemleri görmeye çalışmak gerekmektedir. Bülbül için acılar gayet “ulusal sınırlar”  ve ulusal değerler içinde iken, 2011 yılında Avrupa Parlementosu’nda bir kez daha Dersim Konferansı yapılıyor ve Avrupa Birliği’ne, “Türkiye’nin AB’ye üyelik sürecinde tarihiyle yüzleşmesi için Hakikatleri araştırma ve Adaleti sağlama komisyonunun oluşumunun bir şarta dönüştürülmesi. Bunun için Avrupa Parlamentosunun daha aktif çaba göstermesi (Dersim Konferansı 2011)” için çağrı yapılıyordu. Avrupa’da, ABD’de dünyanın çeşitli yerlerinde yaşayan Aleviler; Alevi ve Almanya vatandaşı, Alevi ve İsviçre vatandaşı gibi yaşadıkları ülkelerde inançlarının, kültürlerinin tanınması ve korunmasını dünyadaki Ermeni diasporasının, farklı coğrafyalara yayılmış diğer toplulukların yaptığı gibi talep ediyorlardı. Bu süreçte, İsviçre’nin Basel kantonundan (Stroppel 2012), Hamburg’a (Cumhuriyet 2012), Avusturya’ya birçok devlet Aleviliği resmi olarak tanıdılar. Alevi toplumunun var olma mücadelesi bu noktada bitmiyor, örneğin Dersim soykırımı konusundaki tartışmalar, yeni ortaya çıkan belgeler yakın zamanda sadece Türkiye’de yaşayan Alevilerin değil, dünyadaki tüm Alevilerin tarihine dair okul kitaplarında değişiklik yapılmasını gerektirecek düzeydedir. Yarın ABD’nin bir yerinde Alevi bir öğrenci kendi tarihinin gerçeklerini bir ödevinde dile getirse, kendi okulunda öğrenmek istese böyle bir tartışma çıktığında bu da “acıların kirli politikalara” alet edilmesi mi olacaktır? Avrupa Birliği’nin 2008 yılında yayınladığı Irkçılıkla ve Yabancı Düşmanlığıyla Mücadele Çerçeve Kararı (EU 2008)

Türkiye’den örnek vermek gerekirse Türk Solu dergisinin, “Dersimliler devletten özür dilesin (G. Fırat, Türk Solu 2011)”, “Kürt nüfusun üremesi durdurulsun” gibi faliyetlerle soykırım suçunu inkarını ve küçümsemeyi suç sayıyor. Bu da örneğin soykırıma uğramış halklara, soykırımcı devletin diplomatik, ekonomik gücüne karşı bir koruma kalkanı getirmektedir. Fransa’da Ermeni Soykırımını inkarı suç sayan yasanın parlementoya gelmesiyle alevlenen tartışma tam bu noktaya dairdi. Dersim 37-38 Soykırım Karşıtı Komitesi ile Dersim’i Yeniden İnşa Cemiyeti Dersim Soykırımına dair Lahey’deki Uluslararası Ceza Mahkemesine suç duyurusunda bulundu (Özgür Gündem 2012). Gelecekte Dersim Soykırımı uluslararası kamuoyunda tanınırsa, soykırım suçluları ortaya çıktığında benzer bir mücadele Alevi toplumu önünde de durmaktadır. Bu bağlamda “İnsan evvala bombalarını atıyor, bunlar bittikten sonra canlı hedef görürse makineli tüfeğe müracaat ediyor. Dersim’de ilk bombardımanın heyecanını unutamam..(Çalışlar 2012)” şeklinde röpörtaj veren pilot Sabiha Gökçen’in adının havalimanından kaldırılması da Cumhuriyet tarihiyle hesaplaşılmasının da gündemdeki yeri gitgide önem kazanacaktır. Türkiye dışındaki Aleviler’in kendi ülkelerinde Türkiye’nin diplomatik, ekonomik baskısından korunması içinde Fransa’da tartışılan yasalara benzer yasaların çeşitli ülkelerde tartışılacağı, gündeme taşınacağı açıktır.

Dersim soykırımın, Dersim’de ‘Tertele Peen” yani “sonraki soykırım (Güven 2011)” sözüyle anılmaktadır. Dersimliler, başlarına geleni biricikleştirip, dünyada sadece kendi başlarına gelen bir felaket olarak değil tanık oldukları “Tertele Viren” olarak adlandırdıkları Ermeni soykırımından, “sonraki soykırım” olarak adlandırmaktadırlar. Dersim köylüsünün daha o gün açıklıkla gördüğü benzerlik, tarihsel koşutluk bugün de geçerlidir. Benzerlikler gelenekler, geçmiş dışında özellikle bugün de diaspora, soykırım, soykırımı inkar mücadelesinde görülmektedir. Alevi toplumunun önde gelenlerinin, temsilcilerinin, siviltoplum kuruluşlarının kendileriyle çeşitli oranda benzer deneyimlere sahip Ermeni, Yahudi, Kürt tarihinden öğrenecekleri şeyler olduğu açıktır.

Sonuç olarak, şaibeli ve karanlık bir uluslaşma sürecinin mirası ve günümüzde halen tüm şiddetiyle süren bir iç savaş, uluslararası dengeler nedeniyle, Türkiye’de demokrasinin, hukuk devletinin gelişimine endeksli Alevi toplumunun ve diğer azınlıkların sorunları ne bir başlarına çözülür ne de çok iyimser olmamızı gerektirir noktada görülüyor. 89 yıllık Cumhuriyet, bilinen en eskisi 788 (Aydın, Cem Vakfı 2011) yıllık olan Cemevlerini tanımaz iken, 1650 yıllık Süryani Manastırı Mor Gabriel’i, hazine arazisi üzerinde bir gecekondu gibi “işgalci” (Gültekin 2012) sayabilmektedir. Süreç daha dün başlamış olmadığı gibi, kısa bir sure sonra bir noktaya varabileceği de oldukça şüphelidir. Devlet geleneği ve aklı ile çözümsüzlüğü “zamanla talepleri de kalmaz” noktasında kendi için süren aktif bir süreç olarak tanımlarken, karşısında uzun dönemli, dengeli, öngörülü, ciddi siyaset geliştirmeyen hiçbir hareketin bu bağlamda Alevi toplumana bir faydası olmayacağı görünmektedir.

Bende sığar iki cihân ben bu cihâna sığmazam (Nesimi 1425)

*Bu yazının yazılma sürecinde büyük katkıları olan Azad Alik editörlerinden Ayda Erbal’a (@aydalabre) gösterdiği özen ve sabır için teşekkür ediyorum.

Gökhan Erdoğan

Twitter @Gokhan_Erdogan

Kaynakça

Fidan, Hakan. Radikal Gazetesi. Eylül 13, 2011. http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=HaberYazdir&ArticleID=1063204 (accessed Ağustos 21, 2012).

de Lamartine, Alphonse. “OsmanlıTarihi.” In Osmanlı Türkmen İlişkileri, by Cemal Şener, 370. 1995.

Binzet, Fadıl. Radikal Gazetesi. Şubat 29, 2012. http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetayV3&ArticleID=1080295&CategoryID=77 (accessed Ağustos 21, 2012).

Evrensel. Evrensel Gazetesi. Mayıs 5, 2012. http://www.evrensel.net/news.php?id=28419 (accessed Ağustos 21, 2012).

Sabah. Sabah Gazetesi. Mart 30, 2012. http://www.sabah.com.tr/Gundem/2012/03/30/erzincanda-da-evler-isaretlendi# (accessed Ağustos 21, 2012).

Kazete. Kazete. Nisan 4, 2012. http://www.kazete.com/index.php/politika/383-20126 (accessed Ağustos 21, 2012).

Cumhuriyet. Cumhuriyet Haber Portalı. Mart 1, 2012. http://www.cumhuriyet.com.tr/?hn=318952 (accessed Ağustos 21, 2012).

AA. Haber Türk. Mart 28, 2012. http://www.haberturk.com/gundem/haber/728695-alevi-evlerinin-isaretlenmesi-olayinda-sok-iddia (accessed Ağustos 21, 2012).

Caymaz, Onur. Birgün. Mart 13, 2012. http://www.birgun.net/actuels_index.php?news_code=1331633584&year=2012&month=03&day=13 (accessed Ağustos 21, 2012).

Yenigün. Gerçek Gündem. Temmuz 29, 2012. http://www.gercekgundem.com/?p=478037 (accessed Ağustos 21, 2012).

NTV. NTV. Aralık 16, 2009. http://www.ntvmsnbc.com/id/25032536/ (accessed Ağustos 21, 2012).

CNN Türk. CNN Türk. Mayıs 4, 2011. http://www.cnnturk.com/2011/turkiye/05/04/basbakan.erdogan.bel.altindan.vurdu/615540.0/index.html (accessed Ağustos 21, 2012).

Büyükşahin, Taylan. T24. Haziran 18, 2012. http://t24.com.tr/haber/sizin-inancinizi-binlerce-kisi-ayni-anda-hic-yuhaladi-mi/206585 (accessed Ağustos 21, 2012).

ntvmsnbc. NTV. Mart 13, 2012. http://www.ntvmsnbc.com/id/25330055/ (accessed Ağustos 21, 2012).

AA. Radikal. Temmuz 2, 2012. http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetayV3&ArticleID=1092946&CategoryID=78 (accessed Ağustos 21, 2012).

Focus Haber. Focus Haber. Mart 13, 2012. http://www.focushaber.com/sivas-davasi-nin-avukatlari-simdi-ne-yapiyor–h-119465.html (accessed Ağustos 21, 2012).

DHA. Milliyet Gazetesi. Haziran 30, 2011. http://gundem.milliyet.com.tr/madimak-oteli-bilim-ve-kultur-merkezi-oldu/gundem/gundemdetay/30.06.2011/1408705/default.htm (accessed Ağustos 21, 2012).

Sontag, Susan. Başkalarının Acısına Bakmak. İstanbul: Agora Kitaplığı, 2005.

ushmm. Holokost Ansiklopedisi. 2012. http://www.ushmm.org/wlc/tr/article.php?ModuleId=10007823#related (accessed Ağustos 21, 2012).

Ergin, Sedat. Hurriyet. Eylül 17, 2010. http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/15801716.asp?yazarid=308&gid=61 (accessed Ağustos 21, 2012).

Sait, Baha. İttihat-Terakki’nin Alevilik Bektaşilik Araştırması. Translated by Nejat Birdoğan. Istanbul: Berfin, 1994.

Shayegan, Daryush. Yaralı Bilinç Geleneksel Toplumlarda Kültürel Sizofreni. Translated by Haldun Bayrı. Istanbul: Metis, 2010.

Cumhuriyet. Cumhuriyet. Ağustos 22, 2012. http://www.cumhuriyet.com.tr/?hn=360900&utm_source=dlvr.it&utm_medium=twitter (accessed Ağustos 23, 2012).

Wiki. Wikipedia. Haziran 28, 2012. http://tr.wikipedia.org/wiki/Osmanlı_İmparatorluğu’nda_Alevi_zulmü#cite_note-12 (accessed Ağustos 23, 2012).

Bayrak, Mehmet. NavKurd. Aralık 23, 2007. http://www.navkurd.net/nivisar/mehmet_bayrak/mesrutiyet.htm (accessed Ağustos 23, 2012).

Yuksel , Metin. “Yeni Kuran Tefsiri.” Hurriyet Gazetesi, Kasım 19, 1997.

Bayrak, Mehmet. newededersim. Mayıs 10, 2012. http://www.newededersim.com/news_detail.php?id=10817 (accessed Ağustos 23, 2012).

TBMM. Köy Kanunu. Ankara, Nisan 7, 1924.

Vikikaynak. “Misak-ı Milli.” WikiSource. Mayıs 22, 2011. http://tr.wikisource.org/wiki/Misak-ı_Millî (accessed Ağustos 23, 2012).

Solgun, Cafer. “Taraf.” Eylül 13, 2009.

Pir Sultan Abdal Kültür Derneği. Mart 22, 2006. http://www.psakd.org/sarioglan.html (accessed Ağustos 23, 2012).

Bakanlar Kurulu. “MEMLEKET İÇİ DÜŞMANA KARŞI SİLAHLI SAVUNMA ÖDEVİ YÖNETMELİĞİ.” Mevzuat. Ekim 03, 1945. http://www.mevzuat.adalet.gov.tr/html/20022.html (accessed Ağustos 23, 2012).

Kawa Yayınları. Kawa Yayınları. 2009. http://www.demircikawa.blogspot.com (accessed Ağustos 23, 2012).

İnsel, Ahmet. “İç Düşmanlar.” Radikal İki, Ocak 3, 2010.

TRT. TRT. Eyül 23, 2010. http://www.trt.gov.tr/haber/HaberDetay.aspx?HaberKodu=a677ee3d-a71a-41d5-918a-e4aa20b84118 (accessed Ağustos 23, 2012).

ETHA. Savaş Karşıtları. Mayıs 26, 2010. http://www.savaskarsitlari.org/arsiv.asp?ArsivTipID=5&ArsivAnaID=57619 (accessed Ağustos 23, 2012).

Milliyet. Milliyet . Temmuz 10, 2012. http://siyaset.milliyet.com.tr/tbmm-de-cemevi-talebine-ret/siyaset/siyasetdetay/10.07.2012/1565060/default.htm (accessed Ağustos 23, 2012).

Hürriyet. Hürriyet. Ağustos 6, 2012. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/21156583.asp (accessed Ağustos 23, 2012).

Milliyet. Milliyet. Ağustos 2, 2012. http://siyaset.milliyet.com.tr/ak-parti-ye-yonelik-kumpas-kuruluyor/siyaset/siyasetdetay/02.08.2012/1575317/default.htm (accessed Ağustos 23, 2012).

Haber27. Haber27. 01 Ağustos 2012. Ağustos 01, 2012. http://www.haber27.com/cezaevinde-kac-muvazzaf-asker-var-91163h.htm (accessed Ağustos 23, 2012).

Vatan. Vatan . Ağustos 24, 2012. http://haber.gazetevatan.com/istanbulda-bir-cemevi-kundaklandi/476415/1/Gündem#.UDdy1qkiRdx (accessed Ağustos 24, 2012).

Gazete Vatan. Gazete Vatan. Eylül 28, 2012. http://haber.gazetevatan.com/alevi-mahallelerine-saldiri-basladi/483893/30/Haber#.UJbuH6UiQsk (accessed Kasım 4, 2012).

Kurucan, Ahmet. “Aleviliği Alevilerden öğrenmek.” Zaman Gazetesi, Kasım 2011.

Stroppel, Selma Güven. Hurriyet. Ekim 19, 2012. http://www.hurriyet.com.tr/planet/21729566.asp (accessed Kasım 4, 2012).

Setav. SETAV. 2010. http://www.setav.org/ups/dosya/28043.pdf (accessed Kasım 4, 2012).

Saymaz, İsmail. Radikal Gazetesi. Eylül 17, 2012. http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetayV3&ArticleID=1100642&CategoryID=77 (accessed Kasım 26, 2012).

İlknur, Miyase. Cumhuriyet Gazetesi. Aralık 14, 2011. http://www.cumhuriyet.com.tr/?hn=300272 (accessed Kasım 26, 2012).

Özel, Selahattin. Alevi Bektaşi Federasyonu. Temmuz 25, 2012. http://www.alevifederasyonu.org.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=1175:abf-alevi-iftaryla-ilgimiz-yoktur&catid=1:son-haberler&Itemid=2 (accessed Kasım 26, 2012).

TCCB. “Cumhurbaşkanı Gül, Alevi-Bektaşi Federasyonları ve Derneklerinin İftarına Katıldı.” Türkiye Cumhuriyet Cumhurbaşkanlığı. Temmuz 26, 2012. http://www.tccb.gov.tr/haberler/170/83647/cumhurbaskani-gul-alevibektasi-federasyonlari-ve-derneklerinin-iftarina-katildi.html (accessed Kasım 26, 2012).

Genç, Derviş, and Mehmet Tayanç. Zaman Gazetesi. Kasım 25, 2012. http://www.zaman.com.tr/newsDetail_getNewsById.action?newsId=2020456 (accessed Kasım 26, 2012).

Akalın, Nebahat Kübra. Birgün Gazetesi. Temmuz 24, 2012. http://www.birgun.net/actuels_index.php?news_code=1343120204&year=2012&month=07&day=24 (accessed Kasım 26, 2012).

Sarıboğa, Veli. Sabah Gazetesi. Kasım 25, 2012. http://www.sabah.com.tr/Gundem/2012/11/25/muharrem-de-bizim-ramazan-da-bizim-ahmet-calik (accessed Kasim 26, 2012).

Beşikçi, İsmail. Alevi Haber AJansı. Aralık 18, 2007. http://www.alevihaberajansi.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1389 (accessed Kasım 26, 2012).

Şahin, Teoman. ABNA. Kasım 7, 2012. http://abna.ir/data.asp?lang=10&Id=362919 (accessed Kasım 26, 2012).

Fars News. Fars News . Ağustos 5, 2012. http://turkish.farsnews.com/newstext.aspx?nn=9104252875 (accessed Kasım 26, 2012).

ANF. Fırat Haber Ajansı. Temmuz 19, 2012. firatajans.org/index.php?rupel=nuce&nuceID=65764 (accessed Kasım 26, 2012).

Karakaşlı, Karin. Agos. Kasım 23, 2012. http://www.agos.com.tr/haber.php?seo=turkiyenin-tarihi-ile-benim-kisisel-tarihim-ayni&haberid=3474 (accessed Kasım 26, 2012).

Toprak, Binnaz. Türkiye’de Farklı Olmak. Istanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, 2008.

Kılıçer, Kurtuluş. MLAM. Nisan 1, 2012. http://mlam.tkp.org.tr/makaleler/aleviler-kinci-cumhuriyet-e-boyun-e-ecek-mi-kurtulu-k-l-er (accessed Kasım 26, 2012).

Frekans Araştırma. Turk Yahudileri. 2009. http://www.turkyahudileri.com/images/stories/dokumanlar/farkli_kimliklere_yahudilige_bakis_algi_arastirmasi_090930.pdf (accessed Kasım 26, 2012).

Gültekin, Uğur. Agos Gazetesi. Kasım 24, 2012. http://www.agos.com.tr/haber.php?seo=suryaniler-mor-gabriel-icin-aihm-yolunda&haberid=3484 (accessed Kasım 26, 2012).

Aydın, Ayhan. Cem Vakfı. 2011. http://www.cemvakfi.org.tr/ayhan-aydin/cemevleri-gercegi/ (accessed Kasım 26, 2012).

Kansu, Işık. Cumhuriyet Gazetesi. Eylül 15, 2012. http://www.cumhuriyet.com.tr/?hn=365580&kn=7&ka=4&kb=7 (accessed Kasım 27, 2012).

YouTube. “Syrian Sunni Cleric Threatens: “We Shall Mince [The Alawites] in Meat Grinders”.” YouTube. 2012. http://www.youtube.com/watch?v=Bwz8i3osHww (accessed Kasım 27, 2012).

Hurriyet Gazetesi. Hurriyet Gazetesi. Ağustos 6, 2012. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/21156583.asp (accessed Kasım 27, 2012).

CNN Türk. CNN Türk. Ağustos 6, 2012. http://www.cnnturk.com/2012/guncel/08/06/akpli.vekilden.alevilik.raporu/671838.0/index.html (accessed Kasım 27, 2012).

Çizmeci, Doğan. Vatan Gazetesi. Nisan 3, 2012. http://haber.gazetevatan.com/caferi-imam-ders-verdi/441021/1/Haber (accessed Kasım 27, 2012).

Akkiray, Sabahat. CHP. Nisan 4, 2012. http://www.chp.org.tr/?p=67849 (accessed Kasım 27, 2012).

Beşikçi, İsmail. GomanWeb. Ekim 20, 2006. http://gomanweb.org/GOMANWEB2/koseli_demokrasi/ismail_besikci.htm (accessed Kasım 27, 2012).

Erdoğan, Tayyip Recep. “YouTube.” YouTube. 2010. https://www.youtube.com/watch?v=6Z_yKplPTBU (accessed Kasım 28, 2012).

Eygi, Mehmet Şevket. Türk Time. Temmuz 14, 2012. http://www.turktime.com/haber/Mehmet-Sevki-Eygi-den-Tuhaf-Iddia-/184796 (accessed Kasım 28, 2012).

Erdoğan, Recep Tayyip. Hürriyet Gazetesi. Eylül 30, 2012. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/21589232.asp (accessed Kasım 28, 2012).

Güler, Aydemir. SoL . Mayıs 11, 2011. http://haber.sol.org.tr/yazarlar/aydemir-guler/chpnin-alevi-vaadi-42402 (accessed Kasım 28, 2012).

Küçük, Yalçın. Marksist. Ekim 5, 2011. http://www.marksist.org/haberler/4993-ergenekoncu-yalcin-kucukten-alevilere-hakaret (accessed Kasım 28, 2012).

Hoşgör, Şebnem. Gazete Vatan. Kasım 11, 2012. http://haber.gazetevatan.com/40-bin-aleviye-kan-kusturdum/492469/1/Haber (accessed Kasım 28, 2012).

NTV. NTV. Kasım 20, 2012. http://www.ntvmsnbc.com/id/25399456/ (accessed Kasım 28, 2012).

Demirtaş, Selahattin . Yüksekova Haber. Ağustos 4, 2012. http://www.yuksekovahaber.com/haber/demirtas-kurdistan-kurtlerindir-80633.htm (accessed Kasım 28, 2012).

Bülbül, Kemal. Fırat Haber Ajansı. Kasım 10, 2012. http://firatnews.com/index.php?rupel=nuce&nuceID=71179 (accessed Kasım 28, 2012).

Nesimi, Seyyid. ŞiirGenTR. 1425. http://www.siir.gen.tr/siir/s/seyyid_nesimi/bende_sigar_iki_cihan.htm (accessed Kasım 28, 2012).

NTV. NTV. Ocak 2, 2013. http://www.ntvmsnbc.com/id/25410757/ (accessed Ocak 2, 2013).

Erdoğan, Recep Tayyip. Hürriyet Gazetesi. Ağustos 6, 2012. http://www.hurriyet.com.tr/gundem/21156583.asp (accessed Ocak 2, 2013).

Doğan, İzzettin. Cem Vakfı. http://www.cemvakfi.org.tr/uncategorized/turkiye’nin-balkan-politikasinda-alevilik-olmayinca-2/ (accessed Ocak 3, 2013).

Trakya-Alevi. Trakya Alevi. http://www.trakya-alevi.com/edirne-cem-vakfi-yunanistan-cikarmasi.html (accessed Ocak 3, 2013).

Bülbül, Kemal. soL. Aralık 29, 2012. http://haber.sol.org.tr/soldakiler/pir-sultan-abdal-kultur-dernegi-avcilar-subesini-acti-haberi-65201 (accessed Ocak 3, 2013).

Bayrak, Mehmet. 2002. http://www.navkurd.net/nivisar/mehmet_bayrak/hakikat.htm (accessed Ocak 3, 2013).

PSAKD. Tüzük. Şubat 2011. http://www.pirsultan.net/kategori.asp?KID=4&ID=26 (accessed Ocak 4, 2013).

Balkız, Ali. Alevi Haber. Haziran 11, 2009. http://www.alevihaberajansi.com/index.php?option=com_content&task=view&id=7456&Itemid=50 (accessed Ocak 4, 2013).

Sevimay, Devrim. Milliyet Gazetesi. Kasım 30, 2009. http://www.milliyet.com.tr/Yazar.aspx?aType=YazarDetay&ArticleID=1167795&AuthorID=221&b=Aleviler%20yeni%20solun%20pesinde&a=Devrim%20Sevimay&ver=71 (accessed Ocak 4, 2013).

Balkız, Ali. Milliyet Gazetesi. Ağustos 19, 2001. http://www.milliyet.com.tr/2001/08/19/guncel/gun00.html (accessed Ocak 4, 2013).

Eser, Turan. Nurhak Dağı. Aralık 5, 2009. http://www.nurhakdagi.net/modules.php?name=Kose_Yazilari&op=viewarticle&artid=930 (accessed Ocak 4, 2013).

Üstündağ, Erhan. BIANET. Ocak 15, 2010. http://www.bianet.org/bianet/siyaset/119481-yeni-sol-parti-tartismasi-alevi-orgutlerini-yardi (accessed Ocak 4, 2013).

PSAKD. Aralık 10, 2009. http://www.pirsultan.net/haber_detay.asp?ID=3647 (accessed Ocak 4, 2013).

Balkız, Ali. Bugün. Eylül 1, 2008. http://www.bugun.com.tr/haber-detay/38543-hz-ali-ataturk-olarak-zuhur-etti-haberi.aspx (accessed Ocak 4, 2013).

—. ABF. Mayıs 5, 2010. http://www.alevifederasyonu.org.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=432:ytma-girierin-hedefi-olmayaca-&catid=13:abf-baslamalar&Itemid=259 (accessed Ocak 4, 2013).

CNN Türk. CNN Türk. Kasım 19, 2012. http://www.cnnturk.com/2012/turkiye/10/19/58.cezaevinde.483.kisi.aclik.grevinde/681345.0/index.html (accessed Ocak 4, 2013).

Akkiraz, Sabahat. Alevi Enstitusü. Aralık 19, 2012. http://alevienstitusu.blogspot.com/2012/12/sabahat-akkirazn-hazrlattg-alevi-raporu.html (accessed Ocak 5, 2013).

Arman, Ayşe. Hurriyet. Temmuz 28, 2012. http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/21085392.asp (accessed Ocak 5, 2013).

Fırat, Kamil. Milliyet. Temmuz 5, 2005. http://www.milliyet.com.tr/2005/07/05/guncel/gun01.html (accessed Ocak 5, 2013).

Kenanoğlu, Ali, and İsmail Onarlı. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi Gazi Üniversitesi. 2002. http://www.hbvdergisi.gazi.edu.tr/ui/dergiler/23-27-111.pdf (accessed Ocak 5, 2013).

Yüzleşme Derneği. Yüzleşme Derneği. Aralık 9, 2012. http://yuzlesmedernegi.com/genel/resmi-ideolojiyle-yuzlesme-kitap-oldu (accessed Ocak 5, 2013).

HDK. HDK. 2012. http://www.halklarindemokratikkongresi.net/meclis.asp?hid=63 (accessed Ocak 5, 2013).

Birgün. Birgün. 2010. http://www.birgun.net/research_index.php?category_code=1266239827&news_code=1266321199&year=2010&month=02&day=16 (accessed Ocak 5, 2013).

Kenanoğlu, Ali. Alevi Haber Ajansı. http://www.alevihaberajansi.com/index.php?option=com_content&task=view&id=254&Itemid=50 (accessed Ocak 5, 2013).

TVHABER. TVHABER. Nisan 23, 2011. http://www.tvhaber.com/video/2855/kilicdaroglu-ilk-kez-kurt-ve-alevi-dedi.html (accessed Ocak 5, 2013).

Öymen, Onur. TBMM. Kasım 10, 2009. http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/Tutanak_B_SD.birlesim_baslangic?P4=20485&P5=H&page1=61&page2=61 (accessed Ocak 5, 2013).

Çebi, Hamza. Aydınlık. Aralık 23, 2012. http://www.aydinlikgazete.com/mansetler/17789-olmayan-itibar-iade-edilemez.html (accessed Ocak 5, 2013).

Yağcı, Nabi. Taraf Gazetesi. Aralık 1, 2011. http://www.taraf.com.tr/nabi-yagci/makale-kurtlere-ragmen-sorun.htm (accessed Ocak 5, 2013).

Yaşlı, Fatih. soL. Aralık 6, 2011. http://haber.sol.org.tr/yazarlar/fatih-yasli/dersim-uzerine-49063 (accessed Ocak 5, 2013).

Fırat, Gökçe. Türk Solu. Ekim 10, 2011. http://turksolu.org/344/basyazi344.htm (accessed Ocak 5, 2013).

Fethullah Gülen Resmi Sitesi. Fethullah Gülen Resmi Sitesi. Nisan 20, 2004. http://tr.fgulen.com/content/view/7907/11/ (accessed Ocak 6, 2013).

Gülen , Fethullah. GYV. 1994. http://www.gyv.org.tr/Hakkimizda/Detay/10/Kuruluş%20Konuşması (accessed Ocak 6, 2013).

Gülen, Fethullah. Youtube. https://www.youtube.com/watch?v=7TWHk5oDEHM (accessed Ocak 6, 2013).

Abant Platformu. Abant Platformu. http://www.abantplatform.org/Hakkimizda/Detay/34/Yönetim%20Kurulu (accessed Ocak 6, 2013).

Bayraktar, Cemile. Derin Düşünce. Temmuz 1, 2010. derindusunce org/2010/07/01/aleviler-ama-namuslu-insanlar-cafer-solgun-ile-roportaj/ (accessed Ocak 6, 2013).

Fars Haber Ajansı. Ağustos 5, 2012. http://turkish.farsnews.com/newstext.aspx?nn=9104252875 (accessed Ocak 6, 2013).

Eser, Turan. DABF. http://www.alevi.dk/ALEVILIK/abant_platformu.htm (accessed Ocak 6, 2013).

Solgun, Cafer. Gerçek Hayat. Temmuz 23-29, 2012. http://www.timas.com.tr/kurumsal/haberler/aleviligin-din-oldugu-iddia-edilemez.aspx (accessed Ocak 6, 2013).

Düzel, Neşe. Taraf Gazetesi. Aralık 5, 2011. http://www.taraf.com.tr/nese-duzel/makale-cafer-solgun-ataturk-un-resmi-cemevinden-kalkacak.htm (accessed Ocak 6, 2013).

TRT Türk. TRT Türk. Aralık 30, 2012. http://www.trtturk.com.tr/haber/sivas-ve-basbaglar-katliami-dosyalari-birlestirildi.html (accessed Ocak 6, 2013).

Aydın, Ayhan. Cem Radyo. 2000. http://www.cemvakfi.org.tr/alevi-tarihi/ismail-onarli-ile-soylesi/ (accessed Ocak 6, 2013).

Onarlı, İsmail. Alev Bektaşi Araştırma Sitesi. Haziran 30, 2001. http://www.alevibektasi.org/index.php?option=com_content&view=article&id=627:yeni-doenemde-aleviler-ne-yapmal&catid=38:aratrmalar-kategori&Itemid=54 (accessed Ocak 6, 2013).

Küçükaydın, Demir. Köxüz. Kasım 21, 2008. http://www.koxuz.org/anasayfa/icerik/tersinden-kemalizm-alevilik-din-ulus-bilim-ve-politika-uezerine-besikci-elestirisi (accessed Ocak 6, 2013).

Kaygusuz, İsmail. İsmail Kaygusuz. http://www.ismailkaygusuz.com/419/550/265-cemler-musahplk-ve-duekuenluek-uezerne.html (accessed Ocak 6, 2013).

Kılıç, Abdullah, and Ayça Örer. Radikal. Kasım 20, 2011. http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetayV3&ArticleID=1070078 (accessed Ocak 6, 2013).

Radikal Gazetesi. Radikal. Ocak 4, 2013. http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetayV3&ArticleID=1115394&CategoryID=77 (accessed Ocak 6, 2013).

BM. 1948. http://tr.wikisource.org/wiki/Soykırım_Suçunun_Önlenmesi_ve_Cezalandırılması_Sözleşmesi (accessed Ocak 6, 2013).

Bülbül, Kemal. NewedeDersim. 2012. http://www.newededersim.com/news_print.php?id=10658 (accessed Ocak 6, 2013).

Dersim Konferansı. 2011. http://www.sondakika.com/haber-avrupa-parlamentosu-nda-dersim-konferansi-2754096/ (accessed Ocak 6, 2012).

Cumhuriyet. Cumhuriyet Gazetesi. Ağustos 16, 2012. http://www.cumhuriyet.com.tr/?hn=359468 (accessed Ocak 6, 2013).

EU. 2008. http://europa.eu/legislation_summaries/justice_freedom_security/combating_discrimination/l33178_en.htm (accessed Ocak 6, 2013).

Çalışlar, Oral. Radikal Gazetesi. Aralık 22, 2012. http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalYazar&ArticleID=1113336&CategoryID=98 (accessed Ocak 6, 2013).

Güven, Banu. Aralık 2, 2011. http://banuguven.com/1937-1938’e-dersimliler’in-koydugu-isim-tertele-peen-sonraki-soykirim/ (accessed Ocak 6, 2013).

Özgür Gündem. Özgür Gündem. Kasım 24, 2012. http://www.ozgur-gundem.com/index.php?haberID=56370&haberBaslik=Dersim%20Katliamı%20UCM’nin%20önünde&action=haber_detay&module=nuce (accessed Ocak 7, 2013).

PSAKD. Pir Sultan Abdal Kültür Derneği. 2006. http://www.pirsultan.net/kategori.asp?KID=15&ID=119 (accessed Ocak 7, 2013).

DİHA. Özgür Gündem. Aralık 22, 2012. http://www.ozgur-gundem.com/index.php?haberID=59318&haberBaslik=’Maraş,%20Alevi%20inancı%20ve%20Kürt%20kimliğine%20karşı%20yapılmıştır’&action=haber_detay&module=nuce (accessed Ocak 7, 2013).

Bağlar Belediyesi. Bağlar Belediyesi. Aralık 27, 2011. http://www.baglar.bel.tr/bilgi856-Diyarbakirda-Kultur-ve-Cemevi-acildi.baglarbelediyesi (accessed Ocak 7, 2013).

İMC. İMC. Haziran 16, 2012. http://www.imc-tv.com/haber-aleviligin-tarifi-devletin-haddi-degil-3508.html (accessed Ocak 7, 2013).

Bülbül, Kemal. Yüksekova Haber. Haziran 25, 2012. http://www.yuksekovahaber.com/haber/aleviler-bdpye-sorumluluk-veriyoruz-76729.htm (accessed Ocak 7, 2013).

Kaypakkaya, İbrahim. Türkiye’de Milli Mesele. 1971.

Hürriyet. Hürriyet Gazetesi. 2011. http://www.hurriyet.com.tr/secim2011/default.html (accessed Ocak 7, 2013).

Yurdakul, Mithat. Milliyet. Temmuz 23, 2009. http://www.milliyet.com.tr/Siyaset/HaberDetay.aspx?aType=HaberDetay&ArticleID=1120550&Date=23.07.2009&b=Suikast%20planini%20inceleyen%20Balkiz%20iddianameye%20girdi&KategoriID=4 (accessed Ocak 8, 2013).

Gellner, Gellner. “Nationalism.” Theory and Society (Springer) 10, no. 6 (1981): 753-776.

Benedict, Anderson. Imagined Communities. London: Verso, 2006.

Karaosmanoğlu, Yakup Kadri. Yaban. Ankara: İletişim , 1936.

ANF. Fırat Haber Ajansı. Ocak 9, 2013. http://firatnews.com/index.php?rupel=nuce&nuceID=73940 (accessed Ocak 10, 2013).

TRT. TRT. 2010. http://www.trt.net.tr/ondemand/detay.aspx?galeriresimkodu=56f777c3-b722-4d9c-89eb-efccc8ee6487 (accessed Ocak 10, 2013).

Fırat, Gökçe. Türk Solu. Haziran 22, 2009. http://www.turksolu.org/241/basyazi241.htm (accessed Ocak 10, 2013).

Devrimci Alevi Komitesi. Ekim 20, 2012. http://www.kerbela.biz/2012/featured/pir-sultan-abdal-kultur-dernegi-genel-merkezi’nin-devrimci-alevi-komitesi-dusmanligi-suruyor (accessed Şubat 6, 2013).

Evrensel Gazetesi. Evrensel Gazetesi. Şubat 4, 2013. http://www.evrensel.net/news.php?id=48201 (accessed Şubat 6, 2013).

Gündük, Engin. ABF. Şubat 6, 2013. http://www.alevifederasyonu.org.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=1351:akd-genel-bakan-guenduek-mezopotamya-aleviler-birlii-alevi-hareketini-boelmek-demektir&catid=1:son-haberler&Itemid=2 (accessed Şubat 6, 2013).

Advertisements

2 Comments to “Kullanışlı Aleviler / Alevilik Üzerine Notlar Son”

  1. Okey anladik Aleviler Kurt de degil, Turk de degil! Yazi dizisinin devaminda Dersimlilerin aslinda Zaza oldugu, Zazalarin da, hasa, asla Kurt olmadiklari konusu islenebilir. Bir de yazar Alevi pirleriyle Kemal Pir gibi devrimcilerin adlarinin yanyana yazilmasina icerlemis. Olabilir herkesin dini hassasiyetleri olabilir pekala. Tavsiyem yazarin Alevilere Aleviligi anlatacagi, Kemal Bulbul gibi Alevi oldugu supheli (!) sahislari egitecek dini yazilar yazmasi. Daha onerecegim cok konu var sonraki yazi dizileri icin ama yeter, sanirim yazar anlamistir ne demeye calistigimi! Kapali devre olmadigini umdugum bu siteyi yorumlarimla rahatsiz etmeye devam edecegim. Buna cok ihtiyac var gibi gorunuyor!

  2. “kullanilisli olmak” gibi kompleksli bir dili alevilere yakistirmanin ne anlami var? Daha da onemlisi kullanilmak kadar kullanmak da var, ve bunda hicbir sorun yok.

    Yazarin anlamadigi su. Aleviler yalniz olmamak adina CHPye yaslandilar bugune kadar. Maalesef yaslanabilecekleri baska bir politik guc olmadi onlar icin. Ama bugun bir alternatif de Kurt siyasal hareketi. Neden Aleviler Kurt siyasal hareketini kullanmasinlar? Birakin Kurtler Aleviligi kullanmaya calissin, siz de onlari kullanin! Bir cesit Alevi ozculugune fanatik duygularla bagli degilseniz, pekala Kurt siyasal hareketi ile isbirligi icinde cok sey basarabileceginizi gorebilirsiniz. Eger Kurt siyasal hareketinin zayif oldugunu, baska riskler barindirdigini dusunuyorsaniz da bunu belirtin ve baska ittifaklar arayin.

    Ozetle Kurt siyasal hareketinin kullanilmak gibi kompleksli bir yaklasimi oldugunu zannetmiyorum. Kullanin Kurtleri! Cikin sirtlarina, biraz da sizin ozgurlugunuz icin calissinlar. Gittigi yere kadar. Ama Alevileri kendi kompleksli dilinize kurban etmeyin.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: