Posts tagged ‘Alev Kilic’

February 2, 2016

Boşlukları Doldurunuz: Bir “tarafsızlık” denemesi olarak Turkish Review 100. Yıl Dosyası

by Azad Alik

[Editörlerin Notu: Ermeni Soykırımı ile ilgili resmi tarih anlayışında çatlaklar oluşmaya başladığı 90lı yılların başından itibaren 1915 hakkında konuşuyor olmanın kendisi, sağ ve sol liberal çevreler arasında içerik ve biçimden bağımsız olarak olumlu bir gelişme olarak kodlandı. Yirmi yılı aşkın bu süre zarfında 1915 hakkında konuşmayı ve yazmayı sınırlayıcı ya da sansürleyici güç, çokça devletle, devletin inkar politikasıyla ilişkili olarak düşünüldü.  Dolayısıyla gerek etnisitelerarası gerekse anaakım çoğunluk aydınlar ve azınlıklar arasındaki güç ilişkileri, bu ilişkilerin üzerine inşa edilen asimetrik gramer üzerine konuşmak, yani sahiden 1915’i şimdiki zamanda konuşmak çok da mümkün olmadı. Bunların “nasıl”ını konuşamamanın devletten kaynaklı nedenleri olmakla birlikte sivil toplum aktörleri ve kanaat önderlerinden kaynaklı zorlukları da vardı. Azad Alik editörleri olarak “1915’i konuşmak ama nasıl?” sorusuna yanıt aramayı da önemli bulduğumuz için soykırımın 100. yıldönümü özel sayı ve yayınlarının içeriğine bakmayı ve üretilmiş metinlerle fikri takibe ve diyaloğa girmeyi uygun gördük. Bu vesileyle 2015 Nisan ayından bu yana eski ve yeni yazarlarımızla kolektif bir şekilde organize ettiğimiz uzun soluklu dizinin 7. bölümüne Lülüfer Körükmez’in Turkish Review dergisi 100. Yıl özel sayısının eleştirisiyle devam ediyoruz. Dizinin önceki yazılarına 1915-2015 adresinden ulaşabilirsiniz

Lülüfer Körükmez*

Turkish Review dergisi, “Türkiye ve Ermenistan: Geçmiş, Şimdi, Gelecek” (Turkey and Armenia: Past, Present, Future) başlığıyla çıkan 100. Yıl dosyasında, yansızlık günahı[**]nı işlemektedir. Yansızlık, yansızlık yanılsaması yaratma çabası, kendini dışarıda bir göz olarak konumlama zorlaması, ancak kaytarma yoluyla mümkün olmuş görünüyor veya tersine, kaytarma, kaçınma isteği yansızlık kisvesi altına saklanıyor. Aşağıda derginin “Türkiye ve Ermenistan: Geçmiş, Şimdi, Gelecek” (Turkey and Armenia: Past, Present, Future) dosya başlığıyla ve bu başlığa eşlik eden Akhtamar Kilisesi’nin bahar aylarında çekilmiş bir fotoğrafıyla çıkmış olan bir eleştirisini sunacağım.

Turkish Review’un editoryal giriş yazısı oldukça kısa olmakla birlikte ve aslında sadece derginin bu sayısındaki yazarları ve yazıları tanıtma amacını taşımasına rağmen, editör/ler, dosya konusunda birkaç söz etmek zorunda kalmış görünüyor.

Çekingen ve belirsiz bir girizgâh olan giriş yazısının başlığı, “… 100 yılı” (100 years of…); ancak maalesef, bu başlığın altını dolduramamış. Zira “… 100 yılı” başlığını gören okuyucu, üç noktanın derginin iç sayfalarında tartışılacak ve soykırımdan [ya da editoryal yazıda geçtiği biçimiyle, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Ermenilerin katlinin yüzyılından veya 1915 olaylarından] bu yana yaşananların farklı boyutlarda bir hesaplaşmasının ya da değerlendirmesinin yapılacağı izlenimine kapılabilir. Ancak yazının hemen ilk cümlesi, başlığın konuyla alakasız olduğunu bize hatırlatıyor: “Kısa bir süre önce Türkiye’nin Güney Kafkasya’daki ülkelerle ilişkisine odaklanan bir dosya hazırlamış olmasına rağmen, bu sayıda Türkiye’nin Güney Kafkasya bölgesindeki komşularından birisi olan Ermenistan’la sorunlu ilişkilerin kökenlerine odaklandığı”, belirtilmektedir [italikler bana ait]. Asıl odaklanılan konu Ermenistan-Türkiye ilişkileri ve yüz yıllık tarih de kök olması itibariyle, yani siyasal bir analizin payendelerinden birisi olması bakımından resme dâhil olabiliyor. Buradan hareketle anlıyoruz ki, editoryal yazının niyetlenilen başlığı “sorunlu meselelerin (troubled issues) 100 yılı”. 24 Nisan 2015’in, Ermeni Soykırımının 100. Yılı olmasının bu sayının hazırlanmasında doğrudan bir etkisi olmadığı izlenimi yaratılıyor. Elbette, sorunlu ilişkilerin nereden doğduğu veya neden bu sayıda ele alındığı hiç sorulmamış sorular olarak kalmış görünüyor.

read more »

%d bloggers like this: